[ Bạn nên biết ] Định lượng creatinin trong máu và nước tiểu !

Tham vấn y khoa : lê minh lộc

Định lượng creatinin là gì . Định lượng creatinin trong máu và nước tiểu có vai trò như thế nào ? . Cùng 2bacsi tìm hiểu chi tiết nhé các bạn ! Cùng 2bacsi.net tìm hiểu nhé (^ ^)

Định lượng Creatinin trong máu và nước tiểu là phương pháp xác định chỉ số Creatinin cao hoặc thấp. Phương pháp này có tác dụng gì và cách thực hiện như thế nào? Để hiểu hơn về xét nghiệm định lượng Creatinin trong máu, mời mọi người tìm hiểu bài viết dưới đây.

Định lượng Creatinin là gì

Creatinin là một chất thải được sản xuất ra bởi cơ bắp từ sự phá vỡ của một hợp chất. Số lượng creatinin được sản xuất ra là phụ thuộc vào khối lượng cơ bắp và kích thước của người. Do đó, nồng độ creatinin của nam giới sẽ cao hơn so với nữ giới và trẻ em.

 

 

Chất creatinin được thận lọc hầu hết tất cả từ máu và giải phóng qua đường nước tiểu. Do đó, khi định lượng creatinin trong máu hoặc nước tiểu sẽ đánh giá được chức năng thận, để định lượng nồng độ thuốc và các hợp chất trong các mẫu nước tiểu.

Định lượng creatinin trong máu và nước tiểu có thể giúp xác định được tình trạng mất nước và những rối loạn về thận như viêm cầu thận, viêm bể thận, hoại tử ống thận cấp tính, và tắc nghẽn đường tiểu.

Phương pháp định lượng Creatinin trong máu để đo độ lọc cầu thận (GFR) là phổ biến hiện nay. Tuy nhiên, phương pháp này còn một số hạn chế như khối lượng cơ và lượng protein bổ sung vào cơ thể có thể ảnh hưởng đến chỉ số creatinin dẫn đến kết quả đo độ lọc cầu thận (GFR) sai.

Trước khi định lượng Creatinin cần lưu ý gì

Định lượng chỉ số Creatinin và ure là 2 phương pháp thường được dùng để chẩn đoán suy giảm chức năng thận. Do đó khi có những dấu hiệu và triệu chứng suy giảm chức năng thận dưới đây thì mọi người cần đi xét nghiệm chỉ số Creatinin ngay:

 

Lưu ý trước khi xét nghiệm định lượng Creatinin

Lưu ý trước khi xét nghiệm định lượng Creatinin

 

  • Mệt mỏi, thiếu tập trung, chán ăn, hay mất ngủ
  • Sưng hoặc phù, nhất là ở vùng quanh mắt hay trên mặt, bụng, đùi hay mắt cá chân
  • Nước tiểu nhiều bọt, có máu, hay có màu cà phê
  • Giảm lượng nước tiểu
  • Vấn đề về đi tiểu như cảm giác nóng rát khi tiểu, có dịch tiết bất thường trong khi tiểu, hay tiểu về đêm
  • Đau vùng hông lưng, bên dưới khung sườn, gần vị trí của thận
  • Tăng huyết áp

Những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả định lượng Creatinin trong máu và nước tiểu bao gồm:

  • Thuốc làm giảm cao huyết áp, aminoglycosides (như gentamicin), cimetidine
  • Thuốc hóa trị kim loại nặng (như cisplatin)
  • Thuốc gây độc cho thận khác (như cephalosporin)
  • Do chấn thương cơ và nói chung sẽ thấp đi trong thai kỳ

Cách thực hiện định lượng Creatinin

Chuẩn bị trước khi xét nghiệm định lượng Creatinin trong máu:

  • Bạn sẽ được bác sĩ giải thích quy trình xét nghiệm
  • Bạn không cần kiêng cử đồ ăn hoặc thức uống khi trước khi thực hiện xét nghiệm
  • Bác sĩ có thể sẽ yêu cầu bạn tạm ngưng sử dụng những loại thuốc có thể gây ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm của bạn

Quy trình thực hiện xét nghiệm định lượng creatinin máu:

  • Bác sĩ lấy mẫu máu và cho vào trong một ống có nắp đỏ
  • Đối với bệnh nhi, máu thường sẽ được lấy ở phần gót chân

Sau khi xét nghiệm định lượng Creatinin trong máu thì bạn cần thực hiện:

  • Bạn nên băng và ép lên vùng vừa lấy máu để giúp cầm máu
  • Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về quy trình thực hiện, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn và giải đáp

Kết quả xét nghiệm định lượng Creatinin trong máu

Kết quả chức năng thận bình thường

Những chỉ số định lượng Creatinin trong máu cho thấy chức năng của thận hoạt động bình thường cụ thể như sau:

  • Ở người lớn: nam: 0.6-1.2 mg/dl hoặc 53-106 umol/l (đơn vị SI) và nữ: 0.5-1.1 mg/dl hoặc 44-97 umol/l (đơn vị SI)
  • Vị thành niên: 0.5-1.0 mg/dl
  • Trẻ em: 0.3-0.7 mg/dl
  • Trẻ sơ sinh: 0.3-1.2 mg/dl

Những chỉ số định lượng Creatinin trong nước tiểu cho thấy chức năng của thận hoạt động bình thường cụ thể như sau:

  • Đàn ông: 107 tới 139 mL/phút; 1,8 tới 2,3 mL/giây
  • Phụ nữ: 87 tới 107 mL/phút; 1,5 tới 1,8 mL/giây
  • Bất kì ai bước qua tuổi 40: mức creatinine nên thấp hơn 6,5 mL/phút đối với mỗi 10 năm tuổi

Kết quả định lượng creatinin cao

Bệnh thận mãn tính:

  • Khi thận bị tổn thương, họ gặp khó khăn trong việc loại bỏ creatinine khỏi máu và tăng mức độ
  • Các bác sĩ sử dụng kết quả xét nghiệm máu creatinin để tính GFR có thể chỉ ra bệnh thận mãn tính
  • Chỉ số GFR lớn hơn 60 được coi là bình thường, GFR dưới 60 có thể chỉ ra bệnh thận
  • Chỉ số GFR 15 hoặc ít hơn được xác định về mặt y tế là suy thận

Tắc nghẽn thận. Chỉ số định lượng Creatinin tăng có thể báo hiệu bạn đang bị tắc nghẽn trong dòng chảy của nước tiểu. Nguyên nhân gây tắc nghẽn thận có thể là do tuyến tiền liệt mở rộng hoặc sỏi thận dẫn đến làm suy giảm khả năng hoạt động chính xác của thận.

Mất nước. Chỉ số định lượng creatinin cao cũng có thể là do sự mất nước nghiêm trọng gây tổn thương và suy giảm chức năng thận.

Bổ sung nhiều protein vào cơ thể. Chỉ số định lượng creatinin cao có thể là do bạn ăn thực phẩm chứa nhiều protein và thịt nấu chín có chứa creatinine.

Tập thể dục với cường độ cao. Khi tập thể dục ở cường độ cao có thể làm tăng định lượng creatinin bằng cách tăng sự phân hủy cơ bắp vì Creatine có mặt trong cơ bắp.

Do một số thuốc. Định lượng creatinin trong máu tăng cao có thể là do những loại thuốc như thuốc kháng sinh (trimethoprim), thuốc chẹn H2 (cimetidine).

Một số nguyên nhân khác: Chỉ số định lượng creatinin trong máu tăng cao có thể do viêm cầu thận, viêm bể thận, hoại tử ống thận cấp tính, giảm lưu lượng máu đến thận (sốc, mất nước, suy tim sung huyết, xơ vữa động mạch), tiểu đường, sưng thận, tiêu cơ vân.

Kết quả định lượng creatinin thấp

Do khối lượng cơ bắp thấp, giảm:

  • Bởi vì sự phân hủy của cơ tạo ra creatinine, khối lượng cơ thấp có thể dẫn đến mức độ creatinin thấp
  • Người già có nhiều nguy cơ hơn khi khối lượng cơ bắp giảm theo tuổi tác
  • Suy dinh dưỡng cũng có thể gây ra khối lượng cơ bắp thấp và mức độ creatinin thấp
  • Tình trạng mãn tính như nhược cơ hoặc loạn dưỡng cơ có thể dẫn đến mức độ creatinin thấp

Mang thai. Mang thai gây ra sự gia tăng lưu lượng máu đến thận dẫn đến tăng sản xuất nước tiểu và loại bỏ creatinine nhanh hơn, dẫn đến mức độ thấp hơn.

Giảm cân cực độ. Giảm cân có thể dẫn đến việc giảm khối lượng cơ bắp, dẫn đến mức độ creatinin thấp.

Chế độ sinh hoạt, ăn uống giảm creatinin

Lựa chọn chế độ ăn uống và hoạt động thể chất có tác dụng điều chỉnh và giảm nồng độ creatinin trong máu cụ thể như sau:

 

Chế độn ăn uống giảm creatinin

Chế độn ăn uống giảm creatinin

 

Uống trà thảo mộc hay trà xanh

  • Uống một cốc khoảng 250 ml trà thảo mộc, mỗi ngày uống hai lần
  • Các loại trà thảo mộc đáng để bạn thử là lá cây tầm ma và rễ cây bồ công anh
  • Có ý kiến cho rằng các loại trà này kích thích hoạt động của thận, từ đó làm tăng lượng nước tiểu, cũng như lọc được nhiều creatinine hơn ra khỏi cơ thể

Uống đan sâm

  • Đan sâm là loại thảo mộc làm tăng tỷ lệ lọc cầu thận, tạo thuận lợi cho quá trình lọc creatinin
  • Đan sâm chứa lithospermate B là chất thúc đẩy chức năng thận

Kiểm soát lượng chất lỏng đưa vào cơ thể

  • Theo nguyên tắc chung thì bạn nên uống từ 6 – 8 cốc nước (250 ml) mỗi ngày
  • Cơ thể thiếu nước thực sự làm tăng mức creatinine, do đó điều quan trọng là bạn phải giữ cơ thể đủ nước

Hạn chế cường độ hoạt động

  • Nên tập các bài tập có cường độ nhẹ thay cho các bài tập đòi hỏi vận động nhiều
  • Thay vì chạy bộ hay chơi bóng rổ, bạn nên đi bộ hay tập yoga

Ngủ đủ giấc

  • Bạn nên ngủ từ 6 – 9 giờ mỗi ngày, nhưng lý tưởng nhất là từ 7 – 8 giờ
  • Bên cạnh đó, thiếu ngủ làm tăng áp lực lên toàn bộ cơ thể và buộc tất cả các cơ quan làm việc nhiều hơn để thực hiện các nhiệm vụ hằng ngày

Massage

  • Liệu pháp mát xa giúp kích thích tuần hoàn máu và giảm căng thẳng
  • Hai yếu tố này dẫn tới cải thiện giấc ngủ và tạo tâm trạng thư giãn

Hạn chế tiêu thụ natri

  • Duy trì chế độ ăn ít natri
  • Tránh xa thực phẩm và thức uống mặn, đồng thời chọn các thực phẩm phổ biến có hàm lượng natri thấp (súp đóng lon, nước sốt đóng hộp v.v…)
  • Lượng natri trung bình tiêu thụ mỗi ngày vào khoảng 2 tới 3 gam, thậm chí thấp hơn

Chú ý tới lượng protein

  • Bạn nên tránh ăn các thực phẩm giàu protein tối đa có thể như thịt đỏ và sản phẩm làm từ sữa
  • Nguồn thực phẩm chứa creatine chủ yếu là các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật
  • Khi cần cung cấp protein bạn nên tận dụng các thực phẩm có nguồn gốc thực vật, như hạt và các loại đậu

Tránh ăn thực phẩm giàu phốt pho

  • Bí ngô và bí
  • Phô mai
  • Cá, sò
  • Các loại hạt
  • Thịt heo
  • Sản phẩm sữa ít béo, đậu nành

Hạn chế tiêu thụ kali

  • Hoa quả sấy khô
  • Chuối
  • Rau chân vịt
  • Khoai tây
  • Hạt đậu, đậu Hà Lan

Như vậy 2bacsi đã chia sẻ những kiến thức về xét nghiệm định lượng creatinin trong máu và nước tiểu. Hy vọng bài viết này có thể giúp mọi người hiểu hơn về chỉ số creatinin trong máu và nước tiểu.

Các tìm kiếm liên quan đến Định lượng Creatinin

  • Định lượng Creatinin bằng phương pháp độ quang
  • Nguyên nhân creatinin thấp
  • Chỉ số creatinin cao hơn bình thường
  • Những nguyên nhân làm tăng creatinin
  • Creatinin máu thấp có sao không
  • Creatinin 140
  • Creatinin thấp có nguy hiểm không
  • Chỉ số creatinin 122

Nguồn : 2bacsi.net