20 + [Bài thuốc] Đông y từ vị thuốc Đại Hoàng trong dân gian

Tham vấn y khoa : lê minh lộc

Ở bài viết này cùng 2basi tìm hiệu vị thuốc đại hoàng trong đông y, hình ảnh, cách chế biến dược liệu đại hoàng được nhiều người sử dụng. Cùng 2bacsi.net tìm hiểu nhé (^ ^)

Đại hoàng là vị thuốc rất quan trọng trong các bài thuốc chữa bệnh, bởi vậy mà ở các Nhà thuốc Đông y không thể thiếu vị thuốc này. Với một số công dụng tuyệt vời như trị táo bón, chảy máu cam, mụn, đau mắt, hôi miệng,… và rất nhiều chứng bệnh khác.

Trong bài viết này, 2bacsi sẽ cùng bạn tìm hiểu về đặc điểm của cây đại hoàng và các lợi ích của nó đối với sức khỏe.

Mục Lục

  • Cây đại hoàng là gì?
  • Đại hoàng có tác dụng gì?
  • Tác dụng phụ khi dùng đại hoàng
  • Điều cần thận trọng khi dùng đại hoàng

Cây đại hoàng là gì?

Cây đại hoàng có tên khoa học là Rhem palmatum Baill, cùng họ với Rau răm (Polygonaceae). Loại cây này ở Trung Quốc còn có tên gọi khác là chưởng diệp đại hoàng. Đại hoàng là cây thảo sống lâu năm, thân hình trụ trong rỗng, ngoài nhẵn, cao khoảng 1m khi trưởng thành.

Cây đại hoàng

Rễ đại hoàng có dạng củ, mùi thơm hăng và có màu vàng sẫm. Lá có cuống dài, mọc so le, phiến lá hình tim, đầu nhọn, to bằng cái quạt. Đại hoàng có hoa màu tím, mọc thành chùm dài. Quả bế 3 cạnh.

Từ xa xưa, đại hoàng đã được sử dụng rất phổ biến trong nhiều bài thuốc với công năng thanh trường thông tiện, đau bụng, trục ứ thông kinh, chủ trị táo bón do thực nhiệt, tả hỏa giải độc, hoàng đản, bế kinh, chảy máu cam, nhọt độc sưng đau, chấn thương tụ máu,…

Đại hoàng có tác dụng gì?

Đại hoàng được biết đến trong Đông y nhờ những tác dụng tuyệt vời mà vị thuốc này mang lại cho cơ thể con người. Hôm nay, Cây thuốc dân gian xin đề cập đên một số bài thuốc chữa bệnh mà vị thuốc thần kì này mang lại.

Đại hoàng có tác dụng gì

1, Chữa táo bón nhẹ hoặc táo bón ở những người sức khỏe yếu, phụ nữ sau sinh và người cao tuổi

Đại hoàng (sao vàng), hậu phác, mỗi vị 9g kết hợp với hỏa ma nhân 15g cùng chỉ thực 9g. Đem sắc uống ngày 1 thang, chia 2 đến 3 lần trước bữa ăn, khi thuốc còn ấm. Bạn nên duy trì sử dụng thuốc cho đến khi tình trạng táo bón thuyên giảm hẳn thì hãy ngừng.

2, Đại hoàng cũng tỏ ra hữu ích cho người bị táo bón mạn tính hay táo bón do nghề nghiệp gây nên

Đại hoàng (sao vàng) 45g, đào nhân 20g, chỉ thực, mộc hương, cam thảo, sài hồ, mỗi vị 15g. Đem nghiền các vị thuốc này thành bột mịn, thêm vào mật ong để làm viên hoàn, chia 2 lần uống sáng và tối, mỗi lần 6g hoặc uống ngày 1 lần 9g cùng nước hãm chỉ xác hoặc chỉ thực.

3, Trị chảy máu cam, nôn ra máu, sung huyết não, trĩ ra máu, lợi bị sưng phù

Đại hoàng (sao cháy), hoàng liên, hoàng cầm, mỗi vị 12g. Đem sắc uống ngày 1 thang, chia uống 2 đến 3 lần trước bữa ăn. Bạn nên kiên trì sử dụng nhiều ngày cho tới khi các triệu chứng giảm thì hãy ngừng.

4, Trị mụn nhọt ở miệng, lưỡi, lỗ mũi, nhọt vú

Đại hoàng đen tán thành bột mịn, uống mỗi lần 9g. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể dùng bột đại hoàng hòa vào nước làm thành dạng nhão, bôi vào nơi bị bệnh.

5, Đại hoàng giúp trị bỏng lửa

Đại hoàng (sao cháy) nghiền thành bột mịn, sau đó thoa vào vết thương hoặc trộn đều với dầu khuynh diệp, bôi vào nơi bị bỏng nhẹ.

6, Trị đau bộ phận sinh dục ở phụ nữ

Đại hoàng 40g đem sắc uống cùng 1 thăng giấm.

7, Trị mắt đau, mắt đỏ nghiêm trọng

Đại hoàng cùng tứ vật thang đem sắc rượu uống.

8, Trị hôi miệng, chảy máu chân răng

Đại hoàng (ngâm với nước vo gạo cho mềm) và sinh địa hoàng. Bạn đem xắt mỗi vị 1 lát, hợp cả hai thứ dán lên chỗ đau. Khi dùng, bạn nên kiêng nói chuyện, sau 1 đêm là khỏi. Nếu chưa khỏi bạn hãy làm lại.

9, Trị mụn nhọt sưng nóng đỏ

Bột đại hoàng đem trộn với giấm, sau đó bôi vào vết mụn. Khi khô thì bạn thay cái mới, sử dụng thuốc cho đến khi khỏi.

10, Trị sưng vú

Đại hoàng, phấn thảo, mỗi thứ 40g đem tán thành bột, nấu với rượu ngon thành cao. Khi dùng, bạn bôi thuốc lên miếng vải và dán vào chỗ sưng. Trước khi dán, bạn phải uống 1 muỗng với rượu nóng.

11, Trị triệu chứng lạ do đàm sinh ra, ăn vào nôn mửa, có đàm trong ngực

Đại hoàng 40g, cam thảo (chích) 10g, đem sắc cùng một tô nước đầy, đến khi còn một nửa thì ngừng. Bài thuốc này có công dụng giúp tẩy đàm ra khỏi cổ họng.

Công dụng của đại hoàng

12, Điều trị trường vị, thực nhiệt gây táo bón

Bài thuốc thứ nhất: Đại hoàng 10 đến 15g, chỉ thực, hậu phác mỗi vị 6 đến 8g, sắc uống mỗi ngày một thang.

Bài thuốc thứ hai: Đại hoàng 10 đến 15g, chỉ thực, hậu phác, mỗi vị 8g, đem sắc thành thuốc, sau đó hòa cùng 10g mang tiêu, dùng uống trong ngày.

13, Trị táo bón, đau bụng do trường ung

Đại hoàng 12g, mẫu đơn bì 16g, đào nhân, đông qua tử, mang tiêu mỗi vị 12g, sắc uống trong ngày.

14, Chữa kinh bế, huyết trệ, hậu sản ứ huyết, đau nhức bụng dưới

Đại hoàng, đào nhân, mỗi vị 12g đem sắc uống cùng 4g miết trùng.

15, Trị nôn ra máu, đau xóc lên

Đại hoàng 40g đem tán thành bột mịn. Mỗi lần dùng 4g sắc với một chén nước Sinh địa, đến khi còn nửa chén thì dùng uống.

16, Điều trị chân đau do phong khí, thắt lưng nhức mỏi

Đại hoàng 80g, đem cắt nhỏ, trộn với một ít sữa, sao khô, để cho đen. Mỗi lần dùng uống 8g sắc với 3 chén nước và 3 lát gừng tươi, dùng uống khi đói.

17, Chữa nói sảng do nhiệt

Đại hoàng 200g, cắt nhỏ, sào hơi đỏ rồi tán bột. Sau lại dùng 5 thăng Lạp tuyết thủy nấu cô lại thành cao. Mỗi lần dùng uống nửa muỗng cà phê với nước lạnh.

18, Chữa phong nhiệt tích trong, trị tức đầy, tiêu thực, dẫn huyết, hóa đờm dãi, hóa khí

Đại hoàng 160g, Khiên ngưu tử sao vàng 80g cùng 80 g để sống. Mang tất cả dược liệu tán thành bột mịn, gia thêm mật làm thành viên hoàn, to bằng hạt ngô đồng. Mỗi lần dùng uống 10 viên với nước ấm. Nếu tình trạng nghiêm trọng có thể tăng lên 20 viên mỗi lần.

19, Chữa tiểu tiện không thông, phân táo tích trữ lâu ngày, sình bụng căng đau, ăn không tiêu, có cảm giác thốc lên tim

Đại hoàng 50g, bạch thược 80g, đem tán thành bột mịn, trộn hồ làm thành viên hoàn. Mỗi lần dùng uống 40 viên, mỗi ngày 3 lần.

20, Chữa bụng căng tràn, có bỉ khối, hòn cục

Đại hoàng 400g đem tán thành bột, thêm 2 muỗng mật ong, 3 thăng giấm trộn đều, nấu thành cao, làm thành viên hoàn có kích thước to bằng hạt ngô đồng. Mỗi lần uống 30 viên với nước gừng ấm.

21, Trị chứng trẻ nhỏ bị sình bụng, sài đầu phát sinh nhiều bệnh tật

Đại hoàng 360g, bỏ vỏ, giã nát, tán thành bột mịn. Sau đó lại cho vào 1 nắm gạo và 3 thăng rượu ngon, chưng cách thủy để làm thành cao. Nắn thuốc thành viên hoàn to bằng hạt ngô. Trẻ dưới 7 tuổi mỗi lần dùng 7 viên, mỗi ngày uống thuốc 1 lần.

22, Chữa các triệu chứng lỵ giai đoạn đầu

Đại hoàng nướng chín đem sắc uống cùng 12g đương quy, sắc lấy nước uống để dùng đi ngoài.

23, Chữa lỵ mót rặn

Đại hoàng 40g đem rửa sạch ngâm với rượu trong nửa ngày sắc uống để đi đại tiện.

Liều dùng của đại hoàng có thể khác nhau đối với những bệnh nhân khác nhau. Liều lượng dựa trên tuổi của bạn, tình trạng sức khỏe và một số vấn đề cần quan tâm khác. Đại hoàng có thể không an toàn. Hãy thảo luận với thầy thuốc và bác sĩ của bạn để tìm ra liều dùng thích hợp.

Tác dụng phụ khi dùng đại hoàng

Một số tác dụng phụ của đại hoàng có thể kể đến:

  • Nôn mửa, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy;
  • Tiểu ra máu, bệnh albumin niệu, nước tiểu đổi màu;
  • Mất cân bằng nước và điện sinh, giảm hấp thụ vitamin và khoáng chất.

Tác dụng của đại hoàng

Các tác dụng phụ trên tuy không xảy đến với tất cả mọi người nhưng bạn cũng cần sử đụng đại hoàng một cách thận trọng. Các tác dụng phụ khác có thể không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các tác dụng phụ, hãy tham khảo ý kiến thầy thuốc hay bác sĩ của bạn.

Điều cần thận trọng khi dùng đại hoàng

Nếu thường xuyên sử dụng đại hoàng thì bạn cần theo dõi các chỉ số điện phân trong máu và nước tiểu đều đặn. Bên cạnh đó, bạn cũng nên chú ye theo theo dõi các dấu hiệu khác như nôn mửa, co giật, buồn nôn có thể xảy đến trog quá trình sử dụng.

Bạn nên ngưng dùng thuốc ngay lập tức nếu có bất kì hiện tượng bất thường nào xảy ra. Để phòng ngừa tham tàn, bạn cũng nên dùng đại hoàng với các loại thảo dược khác.

Uống sữa trong vòng 1 giờ kể từ lúc sử dụng đại hoàng cũng sẽ làm giảm đi công dụng của thuốc

Khi dùng đại hoàng để trị táo bón, bạn không nên dùng trong thời gian dài, sẽ gây táo bón trở lại, vì trong đại hoàng bên cạnh các chất gây tẩy còn có các chất tanin gây sáp trường, săn se niêm mạc ruột.

Một điều rất cần được chú ý là lá của cây đại hoàng có thể gây co giậttử vong nếu ăn phải. Một lượng nhiều lá đại hoàng sống hoặc dù đã nấu chín nếu đi vào cơ thể cũng sẽ sẽ gây khó thở, nhiệt miệng và nóng cổ họng.

Đại hoàng

Nếu trong vòng một giờ đồng hồ bạn không được cấp cứu, sẽ dẫn đến co giật, xuất huyết trong, hôn mê và cuối cùng sẽ dẫn đến tử vong.

Những quy định cho đại hoàng ít nghiêm ngặt hơn những quy định của tân dược. Cần nghiên cứu sâu hơn để xác định độ an toàn của vị thuốc này.

Bên cạnh lợi ích của việc sử dụng đại hoàng thì bạn cũng nên cân nhắc những nguy cơ mà vị thuốc này mang đến trước khi dùng. Tốt nhất, bạn nên tham khảo ý kiến tư vấn của thầy thuốc hay bác sĩ trước khi sử dụng vị thuốc này.

Tác dụng của Đại hoàng trong các tài liệu khác

Đại hoàng chữa được xích bạch hạ lỵ, mót rặn, tiểu rít, táo kết do thực nhiệt, sốt về chiều, hôn mê nói xàm, vàng da, lở láy nóng nảy (Bản Thảo Cương Mục).

Đại hoàng sở dĩ bẩm thụ được khí trọc âm của đất, được hấp thụ hàn khí của trời nữa, vì vậy nó được chính cái vị đắng, khí của nó rất lạnh nhưng mà không độc. Vào kinh túc Dương minh, túc Thái âm, túc Quyết âm và cả thủ Dương minh kinh nữa. Cả khí và vị của nó đều hậu cả (Bản Thảo Kinh Sơ).

Đại hoàng thông được kinh nguyệt ở đàn bà con gái, tiêu phù thũng, thông đại tiểu trường, tán bột hoặc mài với rượu dán vào chữa được những nơi nóng nẩy mụn nhọt có độc, thời khí, phiền nhiệt, sưng đau (Dược Tính Bản Thảo).

Đại hoàng tuyên thông được tất cả mọi chứng thuộc khí, điều hòa được huyết mạch, nó thông lợi được quan tiết (khớp), tiêu tan chỗ ủng trệ, thủy khí, ôn chướng, nhiệt ngược [sốt rét] (Nhật Hoa Chư Gia Bản Thảo).

Đại hoàng tả được các chứng thực nhiệt, hạ tiêu thấp trệ, tiêu túc thực, tả được dưới tim đầy tức (Trân Châu Nang).

Đại hoàng khí lạnh bởi bẩm thụ thủy khí dù cho trời đông rét tuyết. Nhập thủ Thái dương hàn thủy Tiểu trường kinh. Vị nó không độc, nó được những cái vị hỏa phương Nam của đất nên vào thủ thiếu âm Tâm kinh, thủ thiếu dương tướng hỏa Tam tiêu, khí vị của nó đều có tính giáng âm (Bản Thảo Kinh Giải).

Đại hoàng tính của nó cực kỳ mãnh liệt, nên người ta thường gọi biệt hiệu của nó là Tướng quân, như bài ‘Tả Tâm Thang’ trị được chứng tâm khí bất túc mà tà khí thì có thừa vậy. Dù bảo rằng là tả tâm nhưng thực ra tả hỏa ẩn núp trong huyết vậy. Ngày xưa Trương Trọng Cảnh chữa chứng đầy tức ở dưới tim thường dùng Đại hoàng, Hoàng liên (tức là bài ‘Tả Tâm Thang’), đó là tả khí thấp nhiệt ở trường vị, thật ra mà nói thì không tả gì đến tâm cả. Vì bệnh phát ra ở tâm mà hay chạy xuống dưới, cho nên nó mới làm ra đầy tức, ấy là hàn khí nó lại nhập vào huyết phận, tà khí vì được chỗ hư, nên mới kết lại ở thượng tiêu, nên mới nói là tả tâm, thực ra là tả Tỳ vậy (Bản Thảo Đồ Giải).

Đại hoàng tính rất lạnh và rất đắng, trầm mà không giáng, tẩu tán mà không giữ gìn. Tính của nó chuyên vào Dương minh và Vị phủ Đại Tiểu trường (Bản Thảo Cầu Chân).

Đại hoàng vị đắng, tính hàn, màu vàng, khí hơi xông lên. Thiên ‘Ngọc Cơ Chân Tạng Luận” nói rằng, ngũ tạng trong cơ thể con người bẩm thụ khí của vị khí, vì vị khí là cái gốc. Vị khí yên thì ngũ tạng cũng yên, nên nói rằng yên thì hòa được ngũ tạng. Tôi nghĩ rằng: Đại hoàng tính ức dương mà nuôi âm, nó có tính cách yên được ngũ tạng thực là công đứng đầu của nó. Vì nó có tác dụng phá tích ứ, tháo chảy nhanh chóng nên gọi là tướng quân, nên thường sợ mà không dùng tới nó (Bản Thảo Sùng Nguyên).

Dùng Đại hoàng người ta chỉ biết nó cótác dụng khai thông được trì trệ, tiêu bế tắc và đẩy được tích trệ, chứ không biết rằng nó hay lưu hành được hỏa khí. Nó đã được Hỏa sinh ra Thổ, vì Đại hoàng màu vàng, khí thơm, vì vậy là thuốc chữa Tỳ, nhưng ngoài ra còn có nghĩa là trong chỗ vàng đó nó lại có thể thông suốt được nữa, dáng của nó như gấm vân hoa, thể chất và màu tím đậm, đó chẳng phải nó thuộc Hỏa chạy suốt ở trong Thổ hay sao (Bản Thảo Sơ Chướng).

Khí hư dùng với Nhân Sâm là bài ‘Hoàng Long Thang’; Huyết hư dùng vớỉ Đương qui là bài ‘Ngọc Chúc T’án’; Dùng thêm Cam thảo, Cát cánh để thuốc bớt hành ; Dùng với Mang tiêu, Hậu phác làm tăng thêm lực của thuốc. Dùng nhiều hoặc ít tùy theo cơ thể hưhoặc thực. Nếu dùng lầm sẽ giống như dùng chim độc vậy (Cản h Nhạc Toàn Thư).

Hợp với Hậu phác, Chỉ thực trịbụng ngực đầy; Hợp với Hoàng liên trị chấn thủy đầy; Hợp với Cam toại, A giao trị thủy và huyết; Hợp với Thủy điệt, Manh trùng, Đào nhân để trị ứ huyết; Hợp với Hoàng bá, Chi tử trị vàng da; Hợp với Mang tiêu trị bỉ khối … (Dược Chứng Bản Thảo).

Thiên kim phương và các môn thuốc khác của Trọng Cảnh như bài ‘Tam Hoàng Thang’ đều ghi rằng: Người bị tâm nóng quá, thêm Đại hoàng tẩm với rượu thì vào kinh Thái dương, muốn vào kinh khác thì không dùng rượu, vì tẩm rượu lâu mùi vị của nó nhẹ đi, nhờ sức của rượu đưa đi có thể lên tới chỗ rất cao, rửa rượu thì không tả hạ mạnh, cho nên Đại hoàng dùng trong bài ’Đại Thừa Khí Thang’ đều tẩm rượu, duy có bài ‘Tiểu Thừa Khí Thang’ thì để sống, vậy rượu là tay lái của Đại hoàng, không riêng gì Cát cánh mới làm cho nổi lên đến giữa ngực để trừ bỏ thấp nhiệt, kết nhiệt. Người xưa nói rằng, để sống mà dùng thì trừ nhiệt làm hết đau mắt đỏ. Lưu Hà Gian nói rằng: “Vì Đại hoàng chưa chế rượu thì nhiệt ở thượng bộ không trừ được” là chính vì lẽ đó (Dược Phẩm Vậng Yếu).

Đại hoàng có thể tương tác với những gì?

Thuốc có thể tương tác với những thuốc bạn đang dùng hay tình trạng sức khỏe hiện tại của bạn. Tham khảo ý kiến tư vấn của thầy thuốc hay bác sĩ trước khi sử dụng đại hoàng.

Thuốc chống axit có thể làm giảm hiệu quả của đại hoàng.

Sử dụng đại hoàng trong thời gian dài có thể gây thiếu kali và tăng tác dụng của thuốc chống loạn nhịp tim, thuốc cho bệnh đường huyết và corticosteroid. Sử dụng đại hoàng với cam thảo sẽ gây thiếu kali. Bạn không nên dùng hai loại thảo dược này cùng với nhau.

Nơi mua bán vị thuốc ĐẠI HOÀNG đạt chất lượng ở đâu?

Trước thực trạng thuốc đông dược kém chất lượng, nguồn gốc không rõ ràng,… xuất hiện tràn lan trên thị trường, làm ảnh hưởng tới hiệu quả điều trị cũng như ảnh hưởng tới sức khỏe của bệnh nhân. Việc lựa chọn những địa chỉ uy tín để mua thuốc đông dược là rất quan trọng và cần thiết. Vậy khách hàng có thể mua vị thuốc ĐẠI HOÀNG ở đâu?

ĐẠI HOÀNG là vị thuốc nam quý, được sử dụng rộng rãi trong YHCT. Hiện tại hầu hết các cửa hàng thuốc đông dược, phòng khám đông y, phòng chẩn trị YHCT… đều có bán vị thuốc này. Tuy nhiên người mua nên chọn những địa chỉ có uy tín, đảm bảo chất lượng, có giấy phép hoạt động để mua được vị thuốc đạt chất lượng.

Các tìm kiếm liên quan đến Bài thuốc từ Đại Hoàng

  • Đông y vị thuốc đại hoàng
  • Cây đại hoàng wiki
  • Hình ảnh cây đại hoàng
  • Rau đại hoàng
  • Dược liệu đại hoàng
  • Chế biến đại hoàng
  • Đại hoàng ngâm rượu
  • Thực Đại hoàng

Nguồn : 2bacsi.net